سیاست های‌ کلی‌ برنامه‌ پنج ساله سوم‌ توسعه (ابلاغی مصوب ۱۳۷۸/۰۲/۱۲)

۵- سیاست های‌ کلی‌ برنامه‌ پنج ساله سوم‌ توسعه. (ابلاغی مصوب ۱۳۷۸/۰۲/۱۲) ابلاغ سیاست های کلی برنامه سوم توسعه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در نامه‌ای خطاب به آقای خاتمی رئیس‌جمهور، سیاست‌های کلی برنامه‌ی پنج‌ساله‌ی سوم توسعه را برای اجرا ابلاغ کردند. متن نامه رهبر معظم انقلاب اسلامی و سیاست‌های کلی برنامه‌ی سوم توسعه به این شرح است: بسم‌الله‌الرحمن الرحیم
 جناب آقای خاتمی ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
 
اینک بفضل و عنایت خداوند سبحان و توجهات حضرت بقیه‌الله الاعظم ارواحنافداه سیاست‌های کلی برنامه پنجساله‌ی سوم برابر اصل یکصد و دهم قانون اساسی ابلاغ می‌گردد. این سیاست‌ها با هدف: استقرار عدالت اجتماعی، ارتقاء دینی و علمی و فرهنگی، امنیت و رفاه اقتصادی، افزایش عزت و اعتبار بین‌المللی که در مدت برنامه‌ی سوم از اولویت برخوردار است، با اصرار موکد بر حضور و مشارکت مردم تنظیم شده و می‌تواند پایه و چارچوب متین و قابل تحققی برای پیشرفت و توسعه‌ی کشور باشد، انشاءا…. بی‌شک مراقبت و دقت نظر جنابعالی و دیگر مسئولان محترم در مجلس ودولت خواهد توانست با بهره‌گیری از تجارب گذشته، تحقق این سیاست‌ها را در سرتاسر برنامه و قوانین و مقررات مترتب بر آن تضمین کند. همچنان‌که نظارت مستمر مجمع تشخیص مصلحت به عنوان یکی از وظایف آن مجمع محترم، اطمینان لازم برای پیاده شده این سیاست‌ها در مراحل تنظیم و اجرای برنامه را تأمین خواهد کرد. لازم می‌دانم قدردانی و خرسندی خود را از تحول مثبتی که در روند تعیین سیاست‌های کلان پدید آمده ابراز دارم و از همه‌ی دستگاه‌های تخصصی و کارشناسی که در رده‌های گوناگون در این امر شرکت کرده‌اند، به ویژه از مجمع تشخیص مصلحت، هیئت دولت، سازمان برنامه و دبیرخانه‌ی مجمع تشخیص تشکر نمایم. نسخه‌ی حاوی مجموعه‌ی سیاست‌ها همزمان برای مجلس شورای اسلامی و مجمع تشخیص مصلحت ارسال می‌گردد.
سید علی خامنه‌ای
۱۳۷۸/۰۳/۰۱
 
فصل ۱) اقتصادی
 
۱ـ تمرکز دادن همه فعالیت‌های مربوط به رشد و توسعه اقتصادی به سمت و سوی «عدالت اجتماعی» و کاهش فاصله میان درآمدهای طبقات، رفع محرومیت از قشرهای کم‌درآمد. ۲ـ ایجاد نظام جامع تأمین اجتماعی برای حمایت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمایت از نهادهای عمومی و مؤسسات و خیریه‌های مردمی با رعایت ملاحظات دینی و انقلابی. ۳ـ تلاش برای مهار تورم و حفظ قدرت خرید گروه‌های متوسط و کم‌درآمد جامعه و کمک به سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال برای آنان. ۴ـ اصلاح نظام مالیاتی در جهت برقراری عدالت در گرفتن مالیات، توجه به ضرورت تولید و سرمایه‎گذاری‎های تولیدی، و ایجاد انگیزه‎های مردمی در پرداختن مالیات و افزایش نسبت مالیات در درآمدهای دولت. ۵ـ اهتمام به توسعه و عمران روستاها و توجه ویژه به معیشت روستاییان. ۶ـ فراهم آوردن زمینه‎های اشتغال بیشتر با ایجاد انگیزه‎های مناسب و حمایت و تشویق سرمایه‎گذاری و کارآفرینی و توسعه فعالیت‎های اشتغال‎زا در جهت کاهش بیکاری، به خصوص در بخش‎های کشاورزی و صنایع تبدیلی و کارگاه‎های متوسط و کوچک. ۷ـ اصلاح مقرراتی‎ که انحصارهایی در فعالیت‎های اقتصادی به وجود آورده یا خواهد آورد با رعایت موارد پیش‎بینی شده در قانون اساسی و مصالح کشور. ۸ـ عدم ترجیح بخش‎های دولتی و عمومی که فعالیت اقتصادی دارند نسبت به بخش‎های خصوصی و تعاونی در برخورداری از امتیازات و دسترسی به اطلاعات. ۹ـ رعایت مندرجات بند ۸ از سیاست‎های برنامه دوم  در امر واگذاری مؤسسات اقتصادی دولت به بخش‎های تعاونی و خصوصی. ۱۰ـ حفظ امنیت سرمایه‎گذاری، و ارج نهادن به سازندگی و کارآفرینی، و حفظ حرمت دارایی‎های ناشی از راه‎های قانونی و مشروع. ۱۱ـ برنامه‎ریزی جامع برای دستیابی به جهش در صادرات غیرنفتی، و کاستن از تکیه بر درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام. ۱۲ـ استفاده مطلوب از موقعیت و مزیت جغرافیایی کشور به ویژه در امر بازرگانی. ۱۳ـ فراهم ساختن امنیت غذایی و خودکفایی در کالاهای اساسی، بوسیله افزایش تولید داخلی به ویژه در زمینه کشاورزی. ۱۴ـ اصلاح نظام پولی و سامان بخشیدن به بازارهای مالی کشور در جهت: حفظ ارزش پول ملی، و تجهیزات منابع مالی برای سرمایه‎گذاری مولد و اشتغال‎آفرین. ۱۵ـ رعایت دقیق منافع ملی و اصول قانون اساسی و پرهیز از سلطه بیگانگان در جذب منابع خارجی. ۱۶ـ آموزش و بازآموزی نیروی انسانی در سطوح گوناگون، برای پاسخگویی به نیاز بنگاه‎های اقتصادی، و فراهم ساختن مهارت‎ها و تخصص‎های لازم در همه سطوح.
 
فصل ۲) فرهنگی:
 
۱۷ـ‌ اعتلاء و عمق بخشیدن به معرفت و بصیرت دینی و قرآنی، و تحکیم فکری و علمی ارزش‎های انقلاب اسلامی، و مقابله با تهاجم فرهنگی بیگانه. ۱۸ـ زنده و نمایان نگاه‎داشتن اندیشه دینی و سیاسی حضرت امام خمینی «رحمه‎الله علیه» در  همه سیاست‎‎گذاری‎ها و برنامه‎ریزی‎ها، و برجسته کردن نقش آن به عنوان یک معیار اساسی. ۱۹ـ رعایت آراستگی سیمای جامعه و کشور و محیط سازندگی به ارزش‎های اسلامی و انقلابی. ۲۰ـ جهت‎دهی رسانه‎ها بخصوص صدا و سیما به سمت سالم‎سازی فضای عمومی و رشد آگاهی‎‎ها و فضایل اخلاقی و اطلاع‎رسانی صحیح و تحقق سیاست‎های کلی برنامه توسعه. ۲۱ـ توجه به پرورش و شکوفایی استعداد‎ها، تشویق خلاقیت‎ها و نوآوری‎های علمی، تقویت امر پژوهش و بالا بردن توان علمی و فناوری کشور. ۲۲ـ معرفی و ترویج فرهنگ و ارزش‎های والای اسلام و ایران اسلامی به جهانیان و تبیین شخصیت و مبانی سیاسی و فکری امام خمینی «رحمت‎الله علیه» به آنان و توجه به تجربه دیگر کشورها ـ به ویژه کشورهایی که مشترکات بیشتری با ما دارند ـ در برنامه توسعه و شناسایی نکاتی که به موفقیت یا ناکامی آنان انجامیده است.
 
فصل ۳) اجتماعی، سیاسی، دفاعی و امنیتی
۲۳ـ گسترش و عمق بخشیدن روحیه تعاون و مشارکت عمومی، و بهره‌مند ساختن دولت از همدلی و توانایی‎های عظیم مردم. ۲۴ـ اهتمام به موضوع «جوانان» ایجاد زمینه‌های مساعد برای پیشرفت معنوی و علمی و مسئولیت‌پذیری، و تلاش برای رفع دغدغه‌هایی از قبیل ازدواج‌ و آینده شغلی و علمی آن. ۲۵ـ تقویت نهاد خانواده و جایگاه زن در آن و در صحنه‎های اجتماعی، و استیفای حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه عرصه‌ها، و توجه ویژه به نقش سازنده آنان. ۲۶ـ اولویت دادن به ایثارگران انقلاب اسلامی در عرضه منابع مالی و فرصت‎ها و امکانات دولتی در صحنه‌های مختلف فرهنگی و اقتصادی. ۲۷ـ اهتمام به نظم، قانون‎گرایی، روحیه کار و تلاش، خوداتکایی، قناعت و پرهیز از اسراف و تبذیر در سطح جامعه، به ویژه در کارگزاران و مسئولان نظام و مبارزه با فساد. ۲۸ـ اصلاح نظام اداری در جهت: افزایش تحرک و کارایی، بهبود خدمت‎رسانی به مردم، تأمین کرامت و معیشت کارکنان، به کارگیری مدیران لایق و امین و تأمین شغلی آنان، حذف یا ادغام مدیریت‎های موازی، تأکید بر تمرکززدایی در حوزه‎های اداری و اجرایی، پیش‎گیری از فساد اداری و مبارزه با آن، و تنظیم قوانین مورد نیاز ۲۹ـ تقویت و کارآمد کردن نظام بازرسی و نظارت، و اصلاح قوانین و مقررات در جهت رفع تداخل میان وظایف نهادهای نظارتی و بازرسی. ۳۰ـ آمایش سرزمین به عنوان چارچوب بلندمدت در برنامه‎ریزی‎ها مبتنی بر اصول ذیل: ـ ملاحظات امنیتی و دفاعی. ـ کارآیی و بازدهی اقتصادی. ـ وحدت و یکپارچگی سرزمین. ـ گسترش عدالت اجتماعی و تعادل‎های منطقه‎ای. ـ حفاظت محیط زیست و احیای منابع طبیعی. ـ حفظ هویت اسلامی، ایرانی و حراست از میراث فرهنگی. ـ تسهیل و تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد کشور. ـ توجه به توسعه متکی بر منابع داخلی و رفع محرومیت خصوصاً در مناطق روستایی کشور. ۳۱ـ ثبات در سیاست خارجی بر اساس اصول: عزت، حکمت و مصلحت و تعقیب هدف‎های زیر: ـ گسترش همکاری‎های دوجانبه و منطقه‎ای و بین‎المللی. ـ ادامه پرهیز از تشنج در روابط با کشورهای غیرمتخاصم. ـ بهره‎گیری از روابط برای افزایش توان ملی. ـ مقابله با افزون‎خواهی و اقدام متجاوزانه در روابط خارجی. ـ تلاش برای رهایی منطقه از حضور نظامی بیگانگان. ـ مقابله با تک‎قطبی شدن جهان. ـ حمایت از مسلمانان و ملت‎های مظلوم و مستضعف. ـ تلاش برای ایجاد نزدیکی بیشتر میان کشورهای اسلامی. ـ تلاش برای اصلاح ساختار سازمان ملل. ۳۲ـ افزایش اقتدار دفاعی و امنیتی و انتظامی به منظور بازدارندگی و پاسخگویی موثر به تهدیدها، و تأمین منافع ملی و امنیت عمومی، و پشتیبانی از سیاست خارجی و گسترش صلح و ثبات و امنیت در منطقه با بهره‎گیری از همه امکانات. ۳۳ـ توجه جدی در تخصیص منابع، به وظایف مربوط به اعمال حاکمیت دولت، بهبود امنیت عمومی و پیشگیری و مقابله موثر با جرائم و مفاسد اجتماعی و امنیتی از طریق تقویت و هماهنگی دستگاه‎های قضایی، امنیتی و انتظامی. ۳۴ـ بهبود و تکمیل سازمانی و توزیع جغرافیایی نیروهای مسلح، متناسب با اندازه و نوع تهدیدها و آمایش سرزمین. ۳۵ـ تقویت و توسعه و نوسازی صنایع دفاعی کشور با تأکید بر گسترش تحقیقات و سرعت دادن به انتقال فناوری‏‎‎های پیشرفته. ۳۶ـ توجه ویژه به حضور و سهم نیروهای مردمی در استقرار امنیت و دفاع از کشور و انقلاب با تقویت کمی و کیفی بسیج مستضعفین.